Publieke vrouwen in Dordrecht (19e eeuw)

Zoals vermeld in het Bevolkingsregisters van Dordrecht 1850-1860 en 1860-1890. De gegevens betreffen: naam, geboorteplaats, geboortejaar c.q. -datum, religie, datum van vestiging in Dordrecht, vorige plaats van vestiging, volgende plaats en datum van vestiging, en eventueel de namen van de ouders, voor zover ik die kon achterhalen.

“Een haast eeuwigdurende rits van klachten kwam van bewoners van de Riedijk, waar het wemelde van de kroegen, logementen, bordelen en hoeren. … De bewoners van de “Rietdijk” schreven op 18 juni 1856 een verzoek, dat er in “zulk een voorname straat” waar mensen wel doorheen moesten lopen naar de stoomboten meerdere publieke huizen bestonden. De bewoners hadden eerder al veel geklaagd en de klachten werden toen gegrond verklaard, maar er gebeurde nooit wat met die klachten. Er was wel zo’n beetje afgesproken dat mocht een huurder/eigenaar van een “publiek huis” komen te overlijden, dat de vergunning dan ingetrokken zou worden. Willem Kaldenhoven *, de huurder van het huis Riedijk C318, was op 22 mei 1856 op 76-jarige leeftijd overleden. Hij had een van de beruchtste publieke huizen in Dordrecht. In een paar jaar tijd hadden in zijn huis meer dan veertig jonge vrouwen van rond de 25 jaar gewoond, die volgens de registers “geen beroep” hadden. En dat waren dan nog de vrouwen die zich keurig hadden laten registeren en niet de illegalen. Vanaf half 1854 werd daar minder geheimzinnig over gedaan en werd gewoon als beroep “publieke vrouw” geschreven. Kaldenhoven was financieel gezien behoorlijk succesvol. Hij verdiende genoeg om te mogen kiezen voor de leden van de Tweede Kamer en voor Provinciale Staten  en dat was best bijzonder. Toen Kaldenhoven was overleden zagen de bewoners hun kans schoon en probeerden de vergunning van het “hoerhuis” in te laten trekken. … De brief was ondertekend door 15 Riedijkbewoners. In de gemeenteraadsvergadering van 12 juli 1856 … werd de handtekeningenactie van de Riedijkbewoners behandeld. … Er kon “geen gunstig gevolg gegeven worden” aan het verzoek het huis te sluiten. Een reden werd niet gegeven. … Na Van Kaldenhoven kwam Willem Sikkens # er als bordeelhouder in het huis, met net zoveel vrouwen in huis. De Riedijk bleef tot na de Tweede Wereldoorlog de rosse buurt van Dordt, maar die stelde toen al niet zo heel veel meer voor. (Dordt-Eigenaardig in AD Drechtsteden van 23 aug. 2023)

* Burg. Stand Dordrecht, huwelijksregister, 29 dec. 1847: Willem Kaldenhoven, 68 jaar oud, geboren te Grieth in Pruisen, herbergier, weduwnaar van Adriana Buijzer, overleden Rottedam 6 dec. 1844, zoon van Hermanus Kaldenhoven en Johanna Gosses, en Theodora Cornelia Gerritsen, 48 jaar oud, geboren te Rotterdam, herbergierster, dochter van Gerardus Gerritsen en Maria Broekhof. (Zij overleden Dordrecht 10 mrt. 1854 in huis C:191 op de Blazersvest, hij op 22 mei 1856 in huis C:318 Riedijk.)

# Willem Sikkens, overleden Dordrecht 15 aug. 1866 (in huis A:352 aan de Knolhaven), 60 jaar oud, geboren in Groningen, tapper, man van Anna de Quant, zoon van Willem Willemsz. Sikkens en Frouke Onnes Woltmans.

Hendrika Smith, geboren Maasland 1 aug. 1820, RK

Frederika Schaaf, geboren Leeuwarden 1826, NH, , overleden Dordrecht 26 mrt. 1856 (in het ziekenhuis in de Visstraat), ongehuwd, dochter van Pieter Schaeff en Dirkje van Leen

Grietje Maas, geboren Zaandam 15 mei 1826, NH

Alida Bikkering, geboren Amsterdam 12 mei 1830, RK

Bartelina Westerweel, geboren Brouwershaven 11 sept. 1825, NH

Carolina van de Zwam, geboren Breda 4 mrt. 1833, NH

Maria Johanna Bosdijk, geboren Middelburg 22 dec. 1829, NH

Jacomina Johanna Poleij, geboren Middelburg 1 aug. 1829, NH

Jenneke Zuern, geboren Zutphen 2 jan. 1830, NH

Adriana Maria Gerritsen, geboren Rotterdam 23 mrt. 1829, RK

Jacoba Hevel, geboren Rotterdam 22 jan. 1829, NH

Pieternella Elisabeth Bosdijk, geb. Middelburg 1831, NH

Antoinette Wackx, geboren Antwerpen 10 juni 1830, Evangelisch Luthers

Willemijntje Ooms, geboren Amiens 27 nov. 1827, NH

Ida van de Eijkhoff, geboren Haarlem 27 juni 1819, RK

Johanna Gentenaar, geboren Utrecht 6 dec. 1834, NH

Neeltje van Vliet, geb. Laag Nieuwkoop 1832, NH

Wilhelmina van der Heijden, geb. Haarlem 28 mrt. 1831, RK

Adriana Maria Gerritsen, geb. Rotterdam 22 mrt. 1824, RK, dochter van Lucas Johannes Silvester Gerritsen en Adriana Reijnders

Antoinette Hendrika de Heer, geb. Rotterdam 8 febr. 1826, NH, dochter van Cornelis de Heer en Rijmpie van der Brugge

Cornelia Jacoba van Giezen, geb. Vlissingen 12 juli 1838, NH

Adriana Helena Post, geb. Rotterdam 23 aug.1828, NH, dochter van Cornelis Post en Adriana Roest

Magdalena Hoogers, geb. Maassluis 14 okt. 1832, NH, dochter van Arie Hoogers en Jacoba van der Hoeven

Johanna Klijn, geb. Amsterdam 17 okt. 1832, NH

Adriaantje Mastenbroek, geb. Pernis 27 mrt. 1831, NH

Margareta Houtendorp, geb. Amersfoort 1 april 1828, RK, dochter van Gerardus Houtendorp en Maria de Vink

Annigje Vink, geb. Gouderak 1 mei 1836, NH

Johanna Tannetje Brezeta Maria Macpherson, geb. Vlissingen 7 okt. 1834, NH, buitenechtelijke dochter van Maria Pieternella Potvliet, erkend en gewettigd door de vader, Adam Macpherson, en de moeder bij huwelijk (Vlissingen 17 dec. 1834)

Petronella Catharina Fokkeman, geb. ‘s-Gravenhage 25 jan. 1833, RK

Marretje Boer, geb. Durgerdam 13 april 1831, NH

Maria Renkema, geb. IJlst 14 dec. 1830, NH

Johanna Hendrika Ligthart, geb. Rotterdam 9 mei 1834, NH, dochter van Arie Ligthart en Henderika Wilhelmina Hogerburg

Christina Geurken, geb. Hengelo 17 febr. 1839, RK

Helena Josephina Abbenhuis, geb. Arnhem 2 okt. 1845, RK

Antonia van Sasselet (Chastelet), geb. Dordrecht 5 aug. 1833, NH, dochter van Anthonij Chastelet, arbeider, en Catharina van Altena

Wilh. Clasina Lebbe, geb. Utrecht 27 juni 1838, NH

Petronella Adriana Francina Coppenrath, geb. Vianen 15 aug. 1834, RK

Anna Smit, geb. De Rijp 7 april 1841, NH

Geertje Welbie, geb. Herwijnen 28 dec. 1835, NH, dochter van Peter Welbie, arbeider, en Jozijntje Vroegh

Maria Sandee, geb. Zierikzee 3 juni 1836, NH

Pieternella Kramer, geb. Rotterdam 20 [19 volgens BS Rotterdam] sept. 1843, NH, dochter van Bastiaan Kraamer en Barbera Groenevelt

Wilhelmina [Christina] Meijer, geb. Rotterdam 24 aug. 1836, NH, dochter van Johannes George Meijer en Cornelia Christina Harmse

Helena Seders, geb. Leiden 15 nov. 1844, RK, dochter van Johannes Seders, blekersknecht, en Helena Sophia Verhappen, 30 juni 1870 Amsterdam, 1 febr. 1872 Oeffelt

Elisabeth Sipkes, geb. Ankeveen 12 mei 1846, NH, 11 juli 1870 Haarlem, 27 juli 1871 Leeuwarden

Magdalena Jongen, geb. Amsterdam 7 april 1832, RK, 25 juli 1870 Breda, overleden Dordrecht 20 juli 1873 (in het gasthuis in de Visstraat), dochter van Johannes Petrus Jongen en Magdalena Kersenmeijer

Johanna Christina Maria Janssen, geb. Amsterdam 2 juni 1842, RK, 21 mrt. 1870 ‘s-Hertogenbosch, 3 april 1875 Amsterdam

Elisabeth van Gelder, geb. Varik 6 jan. 1842, NH 1 jan. 1871 Rotterdam, 6 aug. 1875 ‘s-Hertogenbosch

Klazina van der Valk, geb. Bleiswijk 10 juli 1830, NH, 11 aug. 1874 Gorinchem, 31 aug. 1876 Delft

Frederika Banken, geb. Breda 1838 [sic], NH, 23 nov. 1872 ‘s-Hertogenbosch, 10 dec. 1872 Breda

Johanna van der Kleijn, geb. Nieuwerkerk 27 mei 1851, RK, 27 okt. 1873 Schiedam, 16 juni 1874 Den Haag

Maria Magdalena Greutter, geb. Breda 25 okt. 1837, RK, juli 1874 Gorinchem, 28 mei 1879 Rotterdam

Maria van Dartelen, geb. Haarlem 29 aug. 1838, NH, 11 aug. 1874 Gorinchem, 11 dec. 1874 Haarlem